Αρχέγονη έκπληξη*

[Για τα Χριστούγεννα των παιδικών μου χρόνων]

Η λέξη «Χριστούγεννα» δεν φέρνει τόσο στον νου μου το στολισμένο δέντρο, τα μελομακάρονα, το γιορτινό τραπέζι και τα διάφορα έθιμα όσο τη λέξη «χιόνι». Δεν θυμάμαι παιδικά Χριστούγεννα χωρίς χιόνι. Ακόμη και όταν τίποτα δεν προμήνυε μια τέτοια εξέλιξη, έπρεπε πάση θυσία να χιονίσει εκείνες τις μέρες. Το περιμέναμε όλα τα παιδιά και δεν μπορούσε κανείς να μας το στερήσει. Και η έκπληξη πάντα πρωτόγνωρη, όταν βλέπαμε απρόσμενα τις νιφάδες να στροβιλίζονται έξω από το τζάμι. Τα λίγα βήματα στον κήπο με τα τρία-τέσσερα λευκά δέντρα θύμιζαν πορεία σε έναν μεγάλο δρυμό. Το χιόνι, παρά τα προβλήματα που δημιουργούσε, έδινε απόλυτη χαρά. Και όχι μόνο στα παιδιά, αλλά και στους μεγάλους. Σαν να αποτελούσε την εγγύηση και την επιβεβαίωση ότι το ρολόι των εποχών γυρίζει κανονικά και ότι ο δείκτης βρίσκεται στον χειμώνα.

Τα Χριστούγεννα διατηρούν μέχρι σήμερα μέσα μου κάτι από τη μαγεία εκείνων των χρόνων. Ωστόσο αισθάνομαι ότι τα συνοδεύει πλέον ένα κενό: τις περισσότερες φορές το χιόνι δεν έρχεται. Όσο κι αν κοιτάζω έξω από το παράθυρο, ελπίζοντας να αισθανθώ εκείνη την αρχέγονη έκπληξη, τίποτα δεν συμβαίνει. Δεν ξέρω αν φταίει η κλιματική αλλαγή ή η μετέπειτα εγκατάστασή μου σε έναν τόπο με διαφορετικές καιρικές συνθήκες, μακριά από τον ορεινό όγκο της Πίνδου, ή και ο αντιποιητικός ορθολογισμός της ενηλικίωσης, που μας κάνει να βλέπουμε τα ίδια πράγματα με άλλον τρόπο. Μερικές φορές αναρωτιέμαι αν κάποια παιδιά, σε διάφορα μέρη του πλανήτη, βλέπουν εκείνο το χιόνι των παιδικών μου χρόνων, το χιόνι που σημερα δεν μπορώ να δω, αλλά μόνο να αναπολώ. Και επειδή δεν υπάρχουν φωτογραφίες στις οποίες θα μπορούσα να ανατρέξω, το κενό καλύπτεται – φυσικά μόνο εν μέρει – με έργα του Μπαχ και με το πολύ νεότερο Πρελούδιο του χιονιού αρ. 15 (The Snow Prelude Ν. 15) του Ludovico Einaudi.

Διονύσης Στεργιούλας

[*Το κείμενο γράφτηκε για χριστουγεννιάτικο αφιέρωμα της εκπομπής «Ένα βιβλίο, ένα ταξίδι» του Στέλιου Λουκά στη Δημοτική Τηλεόραση Θεσσαλονίκης (TV100).]