Τετάρτη, 31 Ιουλίου 2019

«Είδα το παρελθόν να επιστρέφει»


[Κείμενο του Παναγιώτη Γούτα στην Book Press για την ποιητική συλλογή του Δ. Στεργιούλα Καθόλου ποιήματα (εκδ. Νησίδες, Θεσσαλονίκη 2019) και για την ανατύπωση της ποιητικής συλλογής της Ανθούλας Σταθοπούλου-Βαφοπούλου Νύχτες αγρύπνιας (εκδ. Οδός Πανόςεπιμέλεια-εισαγωγή: Δ. Στεργιούλας, Αθήνα 2019)]

*
Ο αείμνηστος καθηγητής του Α.Π.Θ. Πάνος Μουλλάς είχε κάποτε αποκαλύψει σε άτομα του στενού του κύκλου πως «η Ιστορία είναι πολύ σπουδαίο πράγμα για να την εμπιστευτεί κάποιος στους ιστορικούς». Φράση που φανερώνει περίτρανα απ’ τη μια τη μεγάλη του αγάπη για την Ιστορία, απ' την άλλη την πεποίθησή του πως αυτή είναι πιο ενδιαφέρουσα, αντικειμενική και, κατά κάποιο τρόπο γοητευτική, όταν είναι ενταγμένη –είτε ως αφήγηση ιστορικών γεγονότων είτε ως μικροϊστορία ομάδων ή ατόμων– στη λογοτεχνία.

Ο συγγραφέας Διονύσης Στεργιούλας γνωρίζοντας καλά αυτή τη γόνιμη διαπλοκή της λογοτεχνίας –εν προκειμένω της ποίησης– με την Ιστορία, κυρίως μέσα από τα ιστορικά ή ψευδοϊστορικά ποιήματα του Καβάφη, έχει συμπεριλάβει στη συλλογή του Καθόλου ποιήματα αρκετά ποιήματα παρόμοιας στόχευσης και κατεύθυνσης. Γράφει δηλαδή ποιήματα, στα οποία κάποια πραγματικά ή φανταστικά ιστορικά πρόσωπα ή γενικά κάποια επίπλαστα ή αληθινά γεγονότα δεσπόζουν στους στίχους του, όχι τόσο για την καταγραφή και την επικύρωση των γεγονότων αυτών καθ’ εαυτών, όσο για την επαναφορά τους στην εποχή μας, με απώτερο στόχο να αποτελέσουν την αιτία φιλοσοφικής ενατένισης και την πηγή ενός ιδιότυπου στοχασμού.


Αντιγράφω από τη σελίδα 15 του βιβλίου το ποίημα «Θεοδόσιος, 390 μ.Χ.»

Όσο ζουν άνθρωποι σ’ αυτήν την πόλη
θα επανέρχεται στη σκέψη τους
το αίμα που ένα μεσημέρι
χύθηκε στις μαρμάρινες κερκίδες.
Χτες το πρωί ένα τυχαίο γεγονός
μ’ έφερε στην πλατεία Ιπποδρομίου.
Κοιτώντας τους περαστικούς
που βιαστικά πήγαιναν στις δουλειές τους
είδα το παρελθόν να επιστρέφει
κι ήθελα να τους πω: «Προσέξτε,
δεν είναι όπως τη φαντάζεστε η ζωή
μέσα στο φως ένα σκοτάδι ανθίζει
το χέρι που θα μας θερίσει έχει οπλιστεί».

Ωστόσο τα ποιήματα της συλλογής δεν βασίζονται αποκλειστικά σε ιστορικά γεγονότα ή ιστορικές προσωπικότητες. Η Σίβυλλα, ο ποιητής Ανδρέας Κάλβος, η τέχνη του πολέμου, η θάλασσα, ανώνυμοι γέροντες και προσκυνητές, παράξενοι αναχωρητές της ζωής, οι αδηφάγες λέξεις και ο παιδεμός της γραφής και η αντιπαράθεση του θεάτρου με την πραγματική ζωή, είναι μερικά μόνο από τα θέματα-κλειδιά ή, καλύτερα, τα θέματα-σπινθήρες που, με την ανάφλεξή τους στο ποιητικό εργαστήρι, μεταποιούνται σε στίχους και σε ποιήματα.

Ο Διονύσης Στεργιούλας παράλληλα, έχει δεχτεί έντονη επίδραση στην ποιητική γραφή του και από τον Ντίνο Χριστιανόπουλο (ιδίως από τα πεζόμορφα πατριωτικά του ποιήματα), για τον οποίον τύπωσε στο παρελθόν, βιβλίο με δύο συνεντεύξεις του για τον Διονύσιο Σολωμό (Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος για τον Διονύσιο Σολωμό – δύο συνεντεύξεις, εκδ. Οδός Πανός). Έτσι, θα μπορούσε να ενταχθεί, έστω μέσα από αυτό το πρώτο ποιητικό του βιβλίο, μεταξύ των ποιητών που πρόσφεραν και κινήθηκαν δημιουργικά στον απόηχο της τάσης της Διαγωνίου. Ποιήματα εξομολογητικά, κουβεντιαστά, πεζόμορφα, απλά αλλά όχι απλοϊκά, δίχως εξεζητημένο λεξιλόγιο ή περιττά λεκτικά στολίδια, με έναν εσωτερικό ρυθμό να τα διέπει, όπου, συχνά, από ένα ασήμαντο, καθημερινό συμβάν, από μια εικόνα, μια πληροφορία ή από μια γόνιμη σκέψη, προκύπτει η ποιητική ιδέα.

Αντιγράφω από τη σελίδα 39 το ποίημα «Λίστα ονομάτων»:

Όταν πέθανε ένας καλός μου φίλος, δίστασα να σβήσω το όνομά του από το κινητό μου τηλέφωνο. Σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά, τα ονόματα αυτών που έφυγαν έχουν αυξηθεί. Κάθε φορά που ψάχνω στη συσκευή έναν αριθμό, νιώθω ότι περνώ ανάμεσα από τάφους.

Στην περίπτωση του Στεργιούλα ίσως και να προκαλεί εντύπωση ότι η πρώτη ολοκληρωμένη εκδοτική του απόπειρα αναφορικά με την ποίηση χαρακτηρίζεται από υψηλή ποιότητα και ωριμότητα γραφής. Ένας γνώστης, όμως, των πραγμάτων και της λογοτεχνικής πορείας του δεν θα παραξενευτεί. Γιατί ο Στεργιούλας έχει κατά καιρούς δημοσιεύσει δεκάδες ποιημάτων σε λογοτεχνικά περιοδικά της χώρας –κυρίως στην «Οδό Πανός»– αλλά και έχει τυπώσει ποιητικά μονόφυλλα ή δίπτυχα με υψηλή αισθητική ποιότητα, κατά το πρότυπο των μονόφυλλων του Καβάφη ή άλλων σημερινών ακόλουθών του στην ποιητική και καλλιτεχνική του ατραπό, όπως ο ποιητής και εκδότης του «Μπιλιέτου» Βασίλης Δημητράκος.

*

Η ποιήτρια Ανθούλα Σταθοπούλου-Βαφοπούλου στον σύντομο βίο της –πέθανε από φυματίωση το 1935, σε ηλικία μόλις 25 ετών– ήταν μια νέα κοπέλα, με φυσική ευφυΐα και «μια ωριμότητα δυσανάλογα μεγάλη για την ηλικία της», όπως μας επισημαίνει ο Διονύσης Στεργιούλας, ως δοκιμιογράφος αυτή τη φορά, ο οποίος έγραψε εκτενή εισαγωγή στην ανατύπωση, ύστερα από 87 χρόνια, της μοναδικής ποιητικής συλλογής της ποιήτριας, με τον τίτλο Νύχτες αγρύπνιας. Η Σταθοπούλου –η πρώτη γυναίκα του ποιητή Γιώργου Βαφόπουλου– ήταν αξιοπρόσεκτη ποιήτρια της εποχής της, αφενός για το ταλέντο και την ποιητική της ωριμότητα, αφετέρου για την περήφανη φύση της και το ασυμβίβαστο του χαρακτήρα της. Γράφει σχετικά ο Βαφόπουλος: «Είχε μέσα της το πνεύμα της ανταρσίας ως τα όρια της τρέλλας». Πρόλαβε, όπως μας επισημαίνει ο Στεργιούλας, να επισκεφτεί στη σύντομη ζωή της τον Παλαμά, να συναντήσει τον Μαλακάση, τον Ζαχαρία Παπαντωνίου και τη Μυρτιώτισσα και συζητούσε με πρόσωπα της παρέας των «Μακεδονικών Ημερών».


Η γραφή της Σταθοπούλου μπορεί με μια πρώτη, επιφανειακή ανάγνωση των ποιημάτων της να φανεί παραδοσιακή και απλή –αυτήν την πρόχειρη εντύπωση επιτείνει και η ύπαρξη της ομοιοκαταληξίας– όμως φαίνεται πως η ποιήτρια έθιξε θέματα τολμηρά και απλησίαστα για την εποχή της. Η χαρά του έρωτα, η μοναξιά, η αποτίναξη των ερωτικών δεσμών, η αγωνία του θανάτου, η πικρή ζωή των φθισικών, ο έκνομος έρωτας, η δύναμη της μουσικής, και η μεταβολή των καιρικών φαινομένων σε αντιπαράθεση με τις αλλαγές της ζωής κυριαρχούν ως ποιητικές ιδέες σε πολλά της ποιήματα. Η επίδραση από την ποίηση του Καρυωτάκη είναι εμφανής στους στίχους της, αλλά αυτό δεν είναι λόγος να εικάσουμε πως δεν απέκτησε ολότελα δική της φωνή. Ήταν ένα ποιητικό ταλέντο που, πιθανότατα, να εξελισσόταν σε σημαντική ποιήτρια, αν η ζωή της δεν ήταν τόσο σύντομη. Επιπροσθέτως, έναν δημιουργό θα πρέπει πάντα να τον κρίνουμε ενταγμένο στην εποχή του και όχι με τα καλλιτεχνικά στάνταρ και τις απαιτήσεις της εποχής μας.

Ο Στεργιούλας στην αρχή της εισαγωγής του επισημαίνει: «Νύχτες αγρύπνιας μπορούν να θεωρηθούν οι νύχτες που αγωνιούσε για την κατάσταση της υγείας της, οι νύχτες που ταξίδευε με την πένα της και με τη φαντασία της, οι νύχτες που τις περνούσε με τον αγαπημένο της. Σε μία διαφορετική ανάγνωση μπορούμε να δούμε τη νύχτα ως συνώνυμο του θανάτου και την αγρύπνια ως συνώνυμο της ζωής».

Είναι τιμητικό, τόσο για τον ποιητή και εκδότη Γιώργο Χρονά όσο και για τον Διονύση Στεργιούλα, που αποφάσισαν να ασχοληθούν με το μοναδικό ποιητικό βιβλίο αυτής της, κάπως ξεχασμένης σήμερα, όμως τραγικής στη ζωή της, αξιόλογης ποιήτριας. Αντιγράφω από τη σελ. 65 του βιβλίου, το ποίημα «Έκνομη ηδονή», στο οποίο νομίζω είναι εμφανές το ποιητικό εκτόπισμα και η τόλμη τής Σταθοπούλου να μιλήσει για θέματα-ταμπού σε μια εποχή σεμνότυφη, υποκριτική και περιχαρακωμένη.

Μες στην ολέθρια κάμαρη κλεισμένοι
με τα νεύρα μας άρρωστα πολύ,
δινόμαστε στα χάδια μας τρελλοί
από το έκνομο πάθος νικημένοι.
Τραγικών εραστών την ιστορία
οι τέσσαροί της τοίχοι μέσα κλείνουν.
Και ξέρουμε ποια θάναι η τιμωρία
για όσους από τη φύση παρεκκλίνουν.
Δέσμιοι μιας μοιραίας γνωριμίας,
κι οι δυο χωρίς περίσκεψη καμμιά,
λυγίσαμε τα νέα μας κορμιά
στο βάρος μιας τρελλής αδυναμίας.
Της λεπτής ηδονής μύστες μεγάλοι
τη ζωή μας σ’ αυτήν έχουμε δώσει.
Και όμως κανείς δε θα μας δικαιώσει
όταν η τρέλλα θα κτυπήση στο κεφάλι.

Παναγιώτης Γούτας

Παρασκευή, 31 Μαΐου 2019

Ανθούλα Σταθοπούλου «Νύχτες αγρύπνιας»


Ανατύπωση της ποιητικής συλλογής Νύχτες αγρύπνιας, που εξέδωσε το 1932 η ποιήτρια της Θεσσαλονίκης Ανθούλα Σταθοπούλου-Βαφοπούλου (1908-1935). Ποιήματα για τον έρωτα, τον θάνατο, το πάθος της ζωής και τα καθημερινά αδιέξοδα. Στη διάρκεια της σύντομης παρουσίας της στα γράμματα, που διέκοψε ο θάνατός της από φυματίωση, η ποιήτρια κατάφερε να κερδίσει την εκτίμηση του κοινού και των ομοτέχνων της. Εισαγωγή-επιμέλεια: Διονύσης Στεργιούλας.



Δευτέρα, 27 Μαΐου 2019

Βιβλιοπαρουσίαση: «Άσυλο του Παιδιού, 1919-2019»


Το Άσυλο του Παιδιού, ένα από τα πιο ιστορικά φιλανθρωπικά σωματεία της Θεσσαλονίκης, παρουσιάζει στον ΙΑΝΟ το βιβλίο «Άσυλο του Παιδιού | 1919-2019 | Εκατό χρόνια προσφοράς» την Τετάρτη 29 Μαΐου 2019, ώρα 7 μμ

Ομιλητές: 

Μαίρη Ευθυμιάδου, πρόεδρος Δ.Σ. «ΑτΠ»
Διονύσης Στεργιούλας, συγγραφέας
Κωνσταντίνος Τσουρής, καθ. Βυζαντινής Ιστορίας-Αρχαιολογίας, 
& ο συγγραφέας του λευκώματος Τραϊανός Μάνος, φιλόλογος.

Το «ΑτΠ», που ιδρύθηκε το 1919 από εθελόντριες της πόλης, σηματοδοτεί την εκατοντάχρονη αδιάλειπτη πορεία του με την έκδοση ενός επετειακού λευκώματος.
Στο λεύκωμα δημοσιεύεται μελέτη του Τραϊανού Μάνου, που βασίζεται σε πρωτογενή έρευνα χρόνων στο ογκώδες αρχείο ενός ιδρύματος που έχει συνδεθεί ποικιλοτρόπως με την νεότερη ιστορία της Θεσσαλονίκης. Το βιβλίο προλογίζουν, εκτός από τον συγγραφέα, η πρόεδρος του «ΑτΠ» Μαίρη Ευθυμιάδου και ο πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίος.


Τρίτη, 30 Απριλίου 2019

Καθόλου ποιήματα

(Διονύσης Στεργιούλας, εκδ. Νησίδες, Θεσσαλονίκη, 2019)


Η συλλογή αποτελείται από τριάντα ποιήματα. Τα περισσότερα είχαν δημοσιευτεί σε γνωστά λογοτεχνικά περιοδικά (Εμβόλιμον, Οδός Πανός, Θευθ, Δέκατα) και ένα στο ένθετο "Βιβλιοθήκη" της εφημερίδας Ελευθεροτυπία.

Στη θεματολογία τους περιλαμβάνονται η ζωή και ο θάνατος, η Ιστορία, τα ανθρώπινα λάθη, η πίστη, οι εν δυνάμει επιλογές του βίου, η Θεσσαλονίκη ως παρελθόν και παρόν, η σχέση με τη φύση. 
 
Ενδεικτικοί τίτλοι: "Κάθε της τρικυμία", "Σε ναό της Εφέσου", "Βίος θάνατος βίος", "Ανδρέας Κάλβος", "Θεοδόσιος, 390 μ.Χ.", "Ο πριν βέβηλος τόπος", "Εξώφυλλα σαν επιτύμβιες στήλες", "Άνθρωποι αντιδάνεια", "Αν δεν ήταν δέντρο". 

Στην εναντιοσημία του τίτλου της συλλογής καθρεφτίζονται οι αντιφάσεις αλλά και η ενοποιητική δύναμη του ποιητικού λόγου, που συνδέει φαινομενικά αντίθετες ή μακρινές μεταξύ τους έννοιες και καταστάσεις.

Κυριακή, 31 Μαρτίου 2019

Κώστας Καρυωτάκης: Ένας απρόσμενος διάλογος*


Στον διάλογο με τον ποιητή συμμετέχουν, με τη σειρά που εμφανίζονται στο κείμενο:

Κ. Π. Καβάφης, Οδυσσέας Ελύτης, Μανόλης Αναγνωστάκης, Γιώργος Σεφέρης, Ρίτα Μπούμη-Παπά, Νίκος Καββαδίας, Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Μίλτος Σαχτούρης, Δημήτρης Παπαδίτσας, Νίκος Εγγονόπουλος, Ανδρέας Εμπειρίκος, Γιώργος Σαραντάρης, Νικηφόρος Βρεττάκος, Μαρία Πολυδούρη, Ανδρέας Κάλβος, Νίκος-Αλέξης Ασλάνογλου, Τάκης Παπατσώνης, Αλέξανδρος Μπάρας, Γιώργος Θέμελης, Τάκης Σινόπουλος, Νίκος Καρούζος, Μυρτιώτισσα, Γιάννης Ρίτσος.

*Διονύσης Στεργιούλας, Κώστας Καρυωτάκης: Ένας απρόσμενος διάλογος, Ανάτυπο, εκδ. Οδός Πανός, Αθήνα 2018.  


Πέμπτη, 28 Φεβρουαρίου 2019

Ο Φραντς Κάφκα και η Μοσχούλα


[Κριτική του Κωνσταντίνου Μπούρα για το βιβλίο του Δ. Στεργιούλα Ο Φραντς Κάφκα και η Μοσχούλα, εκδόσεις Νησίδες, Θεσσαλονίκη 2017]


Ο συλλέκτης κι «επαρκής αναγνώστης» Διονύσης Στεργιούλας, ερευνητής του έργου αλλά και του βίου λογοτεχνών πρώτου βεληνεκούς (αλλά και όχι μόνον), υπερβαίνει τα εσκαμμένα και προσκρούει συχνά σε ταμπού σχετικά με τα όρια της λογοτεχνικής κριτικής. Σύμφωνα με τις επικρατούσες θεωρίες της Λογοτεχνίας στη μεταμοντέρνα εποχή μας, το κείμενο είναι μια ανεξάρτητη, αυτοτελής κι αυθύπαρκτη οντότητα, που δεν έχει και δεν πρέπει να έχει κάποια σχέση με τον βίο και την πολιτεία του δημιουργού του, που από το θεϊκό ύψος της προφητικής-μαντικής αυθεντίας του υποβιβάζεται σε τεχνίτη και του αμφισβητείται το όποιο ταλέντο. Όλα είναι δουλειά και μόνο δουλειά. Ούτε καν η τύχη δεν παίζει κάποιο ρόλο, όσο κι αν όλοι γνωρίζουμε τον ρόλο που παίζει το διεθνές σταρ σίστεμ στον χώρο του βιβλίου. Για αναγνώστες-σκηνοθέτες-μεταφραστές-διασκευαστές-δραματουργούς-σεναριογράφους, το τυπωμένο ή ηλεκτρονικό κείμενο είναι απλώς ένα σώμα πάνω στο οποίο μπορούν να ασελγήσουν οι πάντες άνευ όρων και ορίων, σαν να πρόκειται για είδος κοινής, κοινοτάτης χρήσεως. Επομένως δεν τίθεται θέμα σεβασμού, προσοχής ή επιμέλειας στο πλησίασμα του όποιου συγγραφικού έργου, αφού –στις μέρες μας– αυτό ολοκληρώνεται στον εγκέφαλο του συνδημιουργού αναγνώστη ή του αυτόχρημα συνδημιουργού καλλιτέχνη-ερμηνευτή του. Αυτό ισχύει βεβαίως και για τα παλαιότερα λογοτεχνικά μνημεία (κλασικά, νεοκλασικά, ρομαντικά, σουρεαλιστικά ή ρεαλιστικά-νατουραλιστικά, για να μην αναφέρουμε όλα τα κινήματα που λήγουν σε –ισμός και κατέκλυσαν το λογοτεχνικό τοπίο ήδη από τις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα)…

Αυτή η μεταμοντέρνα επιλεκτική-συνθετική τάση φαίνεται ότι έχει περάσει και στον αυστηρό μέχρι πρότινος χώρο του δοκιμίου-κριτικής. Αλλιώς δεν εξηγείται πώς ένας βαθύς γνώστης της Λογοτεχνίας του καιρού μας (αλλά και της παλαιότερης) επιδίδεται σε ένα ψηφιδωτό συμπίλημα-αμάλγαμα, που βασίζεται πάνω στον χαλαρό ελεύθερο συνειρμό κι αναζητά λύσεις σε ερωτήματα και προβλήματα που δεν τίθενται καν για έναν σύγχρονο αναγνώστη, όπως π.χ. εάν η φεγγαρόλουστη και φεγγαρολουσμένη πολύφερνος παρθένα Μοσχούλα εξέθεσε τα γυμνά κάλλη της αν όχι σε κοινή θέα τουλάχιστον στα όμματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη που μετέπλασε ενδεχομένως αυτή του την εμπειρία σε αθάνατο λογοτεχνικό έργο. Μα από πού κι ως πού οι ντροπαλές παρθένες εκθέτουν τα πανάκριβα κάλλη και την τιμή τους σε ξένα όμματα; Ούτε καν στη σύγχρονη Μύκονο εν ώρα αιχμής δεν θα ήταν λογικώς αναμενόμενον αυτό (προσέξτε: διά παρθένας πάντα ομιλώμεν!...).

Όμως καιρός να αφήσω τους φτηνούς και φτενούς αστεϊσμούς που δεν αντέχουν σε σοβαρή δεύτερη ανάγνωση κι ας επανέλθω στην ουσία του προβλήματος: μας ενδιαφέρει άραγε και σε ποιο βαθμό αν η θέα ενός γυμνού κοριτσιού απέτρεψε ίσως τον Σκιαθίτη από τον μοναστικό βίο και στάθηκε η «προσλαμβάνουσα εικόνα» γι’ αυτή του τη ρομαντική σύλληψη που υπακούει σε όλα τα κλισέ, τα στερεότυπα και τις αισθητικές ανάγκες της εποχής του; Θα μας ενδιέφερε ίσως εάν το είχε ομολογήσει εγγράφως ο ίδιος ο συγγραφέας, ή εάν είχε διασωθεί κάποια αλληλογραφία του με την ωραία κόρη, το φωτεινό αντικείμενο του πόθου του. Όμως με εικασίες και διακειμενικά άλματα ασφαλή συμπεράσματα δεν δύνανται να εξαχθούν. Βεβαίως όμως, στα πλαίσια του μεταμοντέρνου πνευματικού μας περιγύρου αυτή και μόνον η απόπειρα (όσον απεγνωσμένη κι ανερμάτιστος κι αν θεωρηθεί) είναι μια απολύτως νόμιμη συνδημιουργική ανάγνωση από έναν επαρκή μελετητή και προσδίδει μια άλλη χάρη στο πρωτογενές δημιούργημα, ακόμα κι αισθητικήν ηδονήν επιδαψιλεύει εις τον επίδοξον αναγνώστην αυτού του σεμνού πονήματος.

Γιατί ο Διονύσης Στεργιούλας είναι σεμνός και ταπεινός, ολιγογράφος και γνώστης των λογοτεχνικών μας πραγμάτων όσο λίγοι άλλοι που ενδύονται τον μανδύα του σοβαροφανούς... πάπα.

Ας δούμε λοιπόν αυτό του το κείμενο ως ποιητικό δημιούργημα της τιθασευμένης πλην όμως αχαλινώτου φαντασίας του κι ας το απολαύσουμε ως τούτο αντέχει: τουτέστιν κυριολεκτικώς. Γιατί βεβαίως κριτική δοκιμιακού λόγου γίνεται, κριτική της κριτικής σπανίως, αφού προσκρούομεν επί τειχών διϋποκειμενικότητος σφοδράς και λυμφατικής συνάμα…

Το χάρηκα αυτό το πυκνό ολιγοσέλιδο κείμενο για τα νοητικά του άλματα, τη λογική αυθαιρεσία και την ποιητικότητά του. Θα προτιμούσα βέβαια να έφτανε στα χέρια μου σε αριθμημένο συλλεκτικό χειρόγραφο και τότε θα έβλεπα την αξία του να αυξάνει κατακορύφως.

Ένα τρίμμα διαμαντιού σε κοινή θέα κάτω από τον εκτυφλωτικό ήλιο της τυπωμένης και προφορικής λογοτεχνικότητάς μας. Προσοχή μόνον μην το προσπεράσετε! Αφού εσείς και μόνον εσείς θα χάσετε. Η ελευθερία που παίρνει κι επιφυλάσσει για τον εαυτό του ο Διονύσης Στεργιούλας να αλώνει τις προκατασκευασμένες δομές της δοκιμιακής γραφής είναι ένα ακόμα αξιοσημείωτο και σαγηνευτικό «σημείον των καιρών».
Κωνσταντίνος Μπούρας