Τρίτη, 31 Ιανουαρίου 2012


ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΖΩΟΦΙΛΙΑ

Περικλής Σφυρίδης
Το πάρτι και άλλα διηγήματα
εκδ. ΕΣΤΙΑ, Αθήνα 2011

Όσο περνούν τα χρόνια, τα διηγήματα του Περικλή Σφυρίδη γίνονται περισσότερο αφαιρετικά. Το φορτίο των λέξεων μικραίνει και το φορτίο των ιδεών μεγαλώνει. Έννοιες όπως ο θάνατος, ο χωρισμός, η αγάπη, ο φόβος, η ανασφάλεια, είναι πλέον απολύτως διακριτές και συχνά τα κείμενα δομούνται γύρω από αυτές. Κάποιες φορές τα βιώματα του αφηγητή μοιάζουν με ένα ελαφρύ ένδυμα, που απλώς ντύνει τις διαχρονικές και αρχετυπικές αυτές έννοιες.

Στα διηγήματα του βιβλίου άνθρωποι και ζώα βρίσκονται υπό διαρκή απειλή και συχνά σε απόγνωση. Τα φιλοζωικά αισθήματα υποκα-θιστούν τον ανθρωπισμό ή παρουσιάζονται ως προέκτασή του. Ενώ το στοιχείο της έκπληξης είναι πάντοτε παρόν από την πλευρά του αφηγητή.

Το κείμενο που μου άρεσε περισσότερο στο βιβλίο ανα-φέρεται στον ζωγράφο Πάνο Παπανάκο, φίλο του συγγρα-φέα. Εδώ ο Σφυρίδης, μέσα σε λίγες παραγράφους, μιλά συνο-πτικά για τα θέματα που τον απασχολούν σε όλο το πεζο-γραφικό του έργο: έρωτας, θάνατος, τέχνη, χωρισμός. Μιλώντας για τον φίλο του έρχεται αντιμέτωπος με τους δικούς του φόβους. Το κείμενο συνοδεύεται από τις φωτογραφίες δύο έργων του Παπανάκου. Το ένα από αυτά έχει τον τίτλο «Δέκα χρόνια μετά τον έρωτα». Μία αντίστροφη καμπύλη γραμμή ενώνει τη θάλασσα με τη στεριά και στο χαμηλότερο σημείο της, στην «κρίσιμη καμπή», ο ζωγράφος τοποθετεί μία γυναίκα και έναν άντρα. Η στάση των σωμάτων τους είναι σχεδόν αινιγματική και ο συγγραφέας, προσπαθώντας να ερμηνεύσει το έργο, προβάλλει τις δικές του ιδέες, με εξαιρετική γραφή και με απόλυτη ειλικρίνεια.

Η εμμονή του συγγραφέα να πιστοποιήσει, με σημειώσεις στο τέλος κάποιων διηγημάτων και με πολλές παρένθετες πληροφορίες, ότι είναι το ίδιο πρόσωπο με τον αφηγητή, δεν προσθέτει κάτι στη λογοτεχνική αξία των κειμένων του. Αλλά, από τη στιγμή που ένας συγγραφέας αποφασίζει να κάνει ήρωα των έργων του τον εαυτό του, πρέπει να είναι αποφασισμένος να εκτεθεί και ο ίδιος στους αναγνώστες διαλύοντας ή υπονομεύοντας την εικόνα του και όχι να αρκείται στην κριτική των κακώς κειμένων του ευρύτερου περιβάλλοντός του κλείνοντας, στο φαντασιακό επίπεδο, κεφάλαια που η πραγματική ζωή επιμένει να κρατά ανοιχτά. ΔΣ